Efsaneler

Mitoloji

Thebai'den sürülen bir kâhin, tanrının buyruğuyla İonia'ya gelir; tarihle efsanenin iç içe geçtiği bir kehanet merkezi doğar.

Klaros İsminin Kökeni

Klaros isminin kökeni bugün hâlâ tartışmalıdır. Antik kaynaklarda başlıca üç açıklama öne çıkar. Kimi anlatıya göre Klaros ismi sıla hasreti çeken kâhine Manto'nun gözyaşlarından doğan kutsal pınara dayanır. Kolophon'lu yazar Nikandros ise ismi “kleros” (pay) sözcüğüne bağlar. Bu anlatıda Zeus, kardeşleri Poseidon ve Hades ile evreni burada paylaşır. Üçüncü bir görüş ise bu ismin, Apollon'un sevgilisi Klaros'a dayandırır. Bu açıklamalardan hiçbiri kesin değildir. Klaros'un adı sırrını hâlâ koruyor.

Apollon'un En Meşhur Kehaneti

Klaros’taki en meşhur kehanet Smyrna’nın kuruluşudur. Pausanias'ın aktardığı öyküye göre, Büyük İskender Smyrna’yı aldıktan sonra Pagos Tepesi’nde uykuya dalar. Rüyasında, Nemesis ilaheleri kendisine uyuduğu yerde bir kent kurmasını söylerler. Büyük İskender, rüyasını yorumlatmak için generallerinden Lysimakhos’u, Klaros’a gönderir. Tanrıdan “Kutsal Meles Çayı’nın dışındaki Pagos’ta oturacak olan (halk), üç hatta dört kat daha mutlu olacak,” yanıtını alır ve Pagos’ta Yeni Smyrna’yı kurar. Bu başvuru aynı zamanda Klaros’a yapılan ilk kişisel başvuru olarak bilinmektedir.

Manto'nun Gözyaşları

Efsaneye göre kâhin Teiresias'ın kızı Manto, Thebai'in düşüşünden sonra Apollon'un buyruğuyla İonia'ya yelken açar. Yerleştiği vadide, gözyaşlarından kutsal pınarın doğduğu söylenir.

Oğlu Mopsos, Klaros'un ilk ve en ünlü kâhini olur. “Mopsos'tan daha güvenilir” sözü, çağlar boyunca onun şaşmaz kehanetlerine duyulan inancı anlatır.

Kuruluş efsanesi

Üç isim, bir kehanet geleneği

Manto, Mopsos ve yenik düşen kâhin Kalkhas.

Manto

Sürgün ve Pınar

Thebai'den sürülen Manto, Giritli Rhakios ile evlenir ve vadiye yerleşir. Kutsal pınar, onun mirasıdır.

Mopsos

Şaşmaz Kâhin

Doğru kehanetleri ile ünlenen Manto’nun oğlu Mopsos, hanedan bir rahiplik geleneği kurar.

Kalkhas

Yarışma

Troia Savaşı kâhini Kalkhas, Klaros'taki incir ağacının meyve sayısını bilemez; Mopsos doğru bilince, yenilgiye dayanamayan Kalkhas üzüntüden ölür.

İki kâhinin düellosu — Mopsos ve Kalkhas

Troia Savaşı sonrası

İki kâhinin düellosu — Mopsos ve Kalkhas

Troia dönüşü ünlü Akha kâhini Kalkhas, kendinden üstün bir biliciyle karşılaşmak için Klaros'a gelir. Bilmeceyi kaybeden odur — ve yenilgiye dayanamaz.

Efsaneden gerçeğe — Mopsos

MÖ ~1220–1170

Efsaneden gerçeğe — Mopsos

Manto'nun oğlu Mopsos'la kehanet kadından erkeğe geçer ve merkez asıl ününe kavuşur. Üstelik Mopsos bir efsane değildir: bir taş yazıt onu tarihe yazar.

Bir sürgünün gözyaşları — Manto

Kuruluş miti · MÖ 13. yüzyıl

Bir sürgünün gözyaşları — Manto

Thebai düşünce esir alınan kâhin Teiresias'ın kızı Manto, Apollon'un buyruğuyla Ionia'ya gönderilir ve kutsal alanın kurucusu olur: Klaros böyle doğar.

Kehanet ayini

Apollon’un Sesi

Gün batımından sonra meşale ışığında başlayan ritüel, yer altındaki labirent ve kutsal pınar.

Meşale Işığı

Gece Töreni

Pausanias'a göre; kehanetler için Hekate – Artemis’e adanmış günlerde, gün batımından sonra meşalelerin titrek ışığında gizemli bir tören düzenlenirdi.

Adyton

Karanlığa İniş

Kehanet arayanlar bekleme alanında beklerken, yalnızca kâhin (thespiodes), dar ve tonozlu yer altı koridorlarına inerdi.

Kutsal Pınar

Suyu İçmek

Plinius'a göre kutsal pınardan içen kâhin kehanet gücü kazanır, ama bunun bedelini ömründen öderdi.

Apollon’un Sözcüsü Olarak Kâhin

Lamblikhos'un aktardığına göre kâhin, kehanet anında sıradan bilincinin ötesine geçerdi. Çevresinde olup bitenlerin farkında olmadan konuşur, bu sözlerin Apollon tarafından onun aracılığıyla iletildiğine inanılırdı.

Antik Dönemin En Ünlü Ozanı Homeros'un Heykeli Klaros'tadır.

İlyada ve Odysseia destanlarının yazarı Homeros'un heykeli Klaros'taki kazılarda bulunmuştur. Bu heykel şu anda İzmir Kültür Sanat Fabrikası'nda Troia Savaşları temalı bir alanda özel olarak sergilenmektedir.

Klaros keşfedilmeyi bekliyor.

Tapınak, devasa heykeller ve binlerce yazıt.